Longen & Tongen

Prinsenlaan 11 6542 TA Nijmegen (0031) (0)24-3792558

 

2014: De Psalmenpomp 2.0

 

Dirk Luijmes, harmonium; Francine van der Heijden, sopraan

 

 

De  cirkelzaags des geloofs, de Hallelujah-commode, de christelijke hometrainer… het harmonium heeft in de loop van de tijd heel wat spottende bijnamen gekregen. Gelukkig is er inmiddels veel veranderd. Mede dankzij de inspanningen van de Nijmeegse harmoniïst Dirk Luijmes is zonneklaar geworden dat het traporgel van weleer ongehoorde kleurrijke en expressieve kwaliteiten bezit. Een update daarvan is te horen in de Psalmenpomp 2.0, een nieuwe productie van de Stichting Longen & Tongen. Een tiental componisten klom recentelijk in de pen om een korte psalm of een ander werkje voor het harmonium te schrijven. In een aantal van die stukken - én in prachtig 19de-eeuws repertoire - schuift sopraan Francine van der Heijden aan, om de afwisselende ketting van koralen nog meer glans te geven.

 

Premières van o.a.: Gert-Jan Eldering, Pete Harden, Nico Huijbregts, Reza Namavar, Kate Moore, Janco Verduin, Renske Vrolijk, Ad Wammes. Overige muziek van: Max Reger, Antonin Dvorák.

 

Data:

7 september 12.00 uur Elst Grote Kerk

7 september 15.00 uur Edesche Concertzaal (www.edescheconcertzaal.nl/)

13 september 20.30 uur Nijmegen, De Lindenberg (www.delindenberg.com)

 

 

Projecten sinds 1999

 

Hollandse Winden molenconcerten met harmonium en spreekstem

Back to Bach gedichten beeldende kunst oude en nieuwe klavecimbelmuziek

Ssst stilteconcerten met mime, oude en nieuwe klavichordmuziek

Dutch airlines nieuwe harmoniummuziek

Echo’s beeldende kunst, oude en nieuwe klavecimbelmuziek

Harmonium Plus oude en nieuw muziek voor harmonium, vocaliste en/of andere instrumenten

Pfff… oude en nieuwe Sturm und Drang voor sopraan en pianoforte

Nijmeegse muziek uit heden en verleden voor pianoforte, orgel en harmonium

Sterrenmuziek nachtwandelconcerten onder de sterrenhemel

Min of Meer Mozart  nieuwe gedichten en nieuwe muziek voor zang en pianoforte rond Mozart.

Dutch airlines Cd met Nederlandse harmoniummuziek

De Psalmenpomp  nieuwe psalmen voor het harmonium

Huiskamermuziek muziek voor huis- tuin en keukeninstrumenten in huiskamers

Blub, blub watermuziek op het water

Luchtwegen luchtmuziek in windmolens

Hemels  sterrenmuziek onder de sterrenhemel

Tongen en Snaren muziek voor strijkers en harmonium

 

 

De Stichting Longen & Tongen werd in 1999 opgericht door Dirk Luijmes. Doel is het organiseren van bijzondere, uiteenlopende projecten rondom diverse toetsinstrumenten. Daarbij worden dwarsverbanden met andere kunstdisciplines toegejuicht.

 

Longen & Tongen realiseerde de afgelopen jaren onder meer de volgende projecten:

 

1999: Hollandse winden In Hollandse winden stond een bijzon­der toetsin­strument centraal: het harmonium. Uitvoerend musi­cus Dirk Luijmes blies dit instrument nieuw leven in door heden­daagse compo­nisten te vragen nieuw werk voor deze psal­menpomp van weleer te laten schrijven. Voor deze productie zocht hij samenwerking met stemkunstenaar Jaap Blonk. Dit resulteerde in een vernieu­wend programma met 'Hol­landse' muziek en (klank)poëzie.     

Hollandse winden viel uiteen in twee delen. Het eerste, wat ludieker gedeel­te speelde zich af in een vijftal Gelderse windmo­lens, het tweede, wat 'serieuzer' opgezette programma, op vier heden­daagse-muziekpodia. Het programma ver­meldde nieuwe werken van: Willem Breuker, Gilius van Berge­ijk, Jaap Blonk, Hanna Kulen­ty, Alison Isadora, Immanuel Klein, Ivo van Emmerik, Peter Adriaansz en improvi­saties. Medewerking verleenden Joep Everts, slagwerk; Heleen de Witte, fluit en piccolo; Christian Ansink, trombone; Alexei Pevzner/Rob Vermeulen, directie. Tijdens de voorstelling op de hedendaagse muziekpodia  werd de oer-Hollandse sfeer opgeroepen d.m.v.  fragmenten van de film Stoere Werkers (Alex Roosdorp)

holwind

2000:  Back to Bach Met Back to Bach heeft de Stichting Longen & Tongen getracht een originele, multidisciplinaire bijdrage te leveren aan het Bach-jaar 2000. Daartoe werd klavecimbelmuziek van de geniale Thomascantor gekoppeld aan hedendaagse commentaren daarop in woord, toon en beeld. Voor het literaire gedeelte werden twee vooraanstaande Neder­landse dichters aangetrokken: Tonnus Oosterhoff en Esther Jansma. Zij droegen onder meer bestaande gedichten voor van Adriaan Roland Holst, Lars Gustaffson en Joseph Eyckmans en eigen werk dat speciaal voor deze gelegenheid werd geschreven. In afwisseling met het literaire aandeel speelde clavecinist Dirk Luijmes de oorspronkelijke muziek van Bach en hedendaagse reacties daarop van vooraanstaande 20ste-eeuwse componisten als Ligeti, Hindemith, Bartok en Kagel. De relatie met beeldende kunst kwam tot stand middels een zestal lino art prints rond Bachs Mattheus Passie, van Frenk van Heeswijk en drie kunstwerken van Inez Fritschy, geïnspi­reerd door een fuga van Bach. Deze kunst vormde letterlijk en figuurlijk het decor van dichters en klavecinist. 

image004

2001:  Ssst Heel onze jachtige maat­schappij lijkt vergeven van geluid. Vliegtuigen, snelverkeer, getto­blasters, dreunende discomuziek en irritante muzak bepalen voortdurend ons klanklandschap. In alle drukte lijkt de roep naar bezinning en rust luider dan ooit. In Ssst... betraden we het schemergebied tussen klank en stil­te. Een weldadige wereld, maar soms ook beklemmend, kaal, leeg of vol verwachting. Toetsenist Dirk Luijmes nam plaats achter de zachtste telg uit de klavierfamilie: het klavichord. Met muziek uit stillere eeu­wen, van Carl Philipp Emanuel Bach en Wolfgang Amadeus Mozart. Met de zacht zilveren, heden­daagse weerwoorden van Louis Andriessen, John Cage, Wim de Ruiter en een speciaal voor deze productie geschreven werk van Andries van Rossem. Een meester uit de wereld van de stilte, mimespeler Roy Peters, completeerde het geheel met  zijn kijk op de muziek en de verschillende aspecten van de stilte.

 Ssst... werd van 24 augustus t/m 2 spetember gespeeld op een aantal specifieke 'stilteplekken', waar de hedendaagse mens nog enigszins kan ontsnappen aan de waan van alledag: kloosters en stille kerken in en rond Nijmegen. Programma: J.S. Bach: Preludium in C; C.PE. Bach: Rondo in c – in e; Andries van Rossem: Caged memory (première); W.A. Mozart: Fantasie in d; L. Andriessen:Variazioni per clavichordio; W.de Ruiter: Zonder titel; John Cage: 4’33’’;  

 

2002: Dutch airlines  Na Hollandse Winden (1999) koos de Stichting Longen & Tongen opnieuw het luchtruim met een project waarin de oude psalmen­pomp nieuw leven werd ingeblazen. In een viertal concerten speelde Dirk Luijmes kersverse muziek voor zijn harmonium, dat dit seizoen precies een eeuw oud werd. Het harmonium cir­kelde voorna­melijk boven Neder­land, maar deed ook het buitenland aan. Elk concert had een iets andere program­ma-samen­stel­ling. Soms ging het harmo­nium verge­zeld van elec­tronica of van een kistorgel; in Til­burg maakte het deel uit van een tweeluik met een solo-gita­rist. In Zutphen speelde Luijmes tevens verge­ten werken uit de 'goede' oude tijd van de 'cir­kelzaag des ge­loofs'. Het programma vermeldde premières van werken van: Guus Janssen, Harm 2000; Hans Koolmees, De Vliegende Hollander 2001; Wim de Ruiter, Polydom 2001; Michiel Braam, Pentagoon 2000; Rombout Willems, The youth of Louise Bourgeoise 2001; Pertti Jalava, Five Drops of Joy 2000; Edward Sielicki, Polymorphic Phantasy (Ned. première). Uitvoeringen op 20 jan. in Lux, Nijmegen; 23 jan. Paradox, Tilburg (m.m.v. Diangelo Cicilia); 17 febr. Studio Grasland, Haarlem; 3 maart Stedelijk Museum, Zutphen.   

                              

dutcha

 

Echo’s Hoewel muziek en beeldende kunst veel raakvlakken vertonen, worden beide disciplines in de praktijk meestal als afzonderlijke grootheden gepresenteerd. Muziek is om naar te luisteren, beeldende kunst om naar te kijken. In de zomerproductie Echo’s (2002) probeerde de Stichting Longen & Tongen de grenzen  tussen beide kunstvormen te overschrijden. Dit gebeurde aan de hand van een aantal delen van Johann Sebastian Bachs Kunst der Fuge en hedendaagse commentaren daarop van de Nederlandse componist Andries van Rossem. Deze abstracte muziek, vol spiegelende elementen, werd in een twee uur durende loop gepresenteerd. Plaats van handeling is het museum, van oudsher het podium voor beeldcultuur. De uitvoerenden beschouwden zich zelf in deze context als levende beeldhouwwerken. De muziek werd sculptuur en ging een confrontatie aan met de omringende niet-klinkende kunstwerken. Performers waren Dirk en Johan Luijmes die ieder een klavecimbel bespeelden en als het ware een spiegel van elkaar vormden. De performances vonden plaats op 8 en 9 juni  in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem, op 21 juni in Museum Kröller Müller, op 22 en 23 juni in het Museum Het Valkhof te Nijmegen en op 6 en 8 september in het Historisch Museum/ Van Reekum te Apeldoorn.

 

2003:  Harmonium Plus Het harmonium is lange tijd gezien als het stiefkindje onder de toetsinstrumenten. Roland Holst, bijvoorbeeld, hoorde uit het traporgel 'de snot­ver­kouden stem der menschheid jamme­ren om erbar­ming.' Dat er ook kerngezonde geluiden uit het instrument kunnen komen liet de Stichting Longen & Tongen horen in de zomerproductie Harmonium Plus. Een prachtig Frans drukwind-harmonium gaat geduren­de vier verschillende concerten de dialoog aan met uiteenlopende gespreks­part­ners. Het instru­ment dat zich in die rol ontpopt als een dynamisch blaas- of strijkor­kest, kreeg gezel­schap van een 'authen­tie­ke' Franse vleugel, maar ook van elektronica, een rookma­chine, percussie, zang en cello. Het repertoire was al even gevarieerd: naast 19de-eeuwse romantische muziek kwamen er heden­daagse stukken tot klinken, waaron­der vijf we­reldpre­mières: Martin Fondse: Twister; Roderik de Man: Machina ex Deo; Daan Manneke: Archipel VI, Chiel Meijering: 4000 Winters; Andries van Rossem: Tomberio. Overige componisten: o.a.  Berry van Berkum, Arne Werkman, Camille Saint-Saëns, Darius Milhaud, Franz Liszt,  Sofia Goebaidoelina. Uitvoeringen: Lux , Nijmegen (29/6): Dirk Luijmes, harmonium; René Berman, cello; elektronica. Hervormde Kerk, Ressen (6/7): Dirk Luijmes, harmonium; Francine van der Heijden, sopraan. Stadhuis Apeldoorn, (9/8)*:  Dirk Luijmes, harmonium; Arthur Schoonderwoerd, 19de-eeuwse Franse vleugel. Museum voor Moderne Kunst, Arnhem. (10/8): Dirk Luijmes, harmonium; Joep Everts, slagwerk; elektronica.  

 

2004: Pfff… In  Pfff… reisden Francine van der Heijden, Dorien Verheijden en Dirk Luijmes af naar het Duitsland van ruim twee eeuwen geleden, naar de periode waarin Vroeg-Romantische, Sturm und Drang-dichters en -componisten elkaar ontmoetten bij de net ontwikkelde fortepiano. Voor het onbelemmerd uiten van hun gevoelens was dit dynamische instrument een ideaal medium, zeker ook als compagnon van de zangstem. Het hele gevoelspalet tussen ‘Himmelhoch jauchzend’ en ‘zum Tode betrübt’ kwam in deze tijd schaamteloos aan de orde. We troffen onder anderen de grillige Carl Phillip Emanuel Bach, die graag in literaire kringen vertoefde. We hoorden hoe teksten van Goethe en Schiller door componisten als Reichardt en Beethoven op muziek werden gezet. De wisselwerking tussen woord en klank werd echter ook anders geïllustreerd: een dichter plaatste een dramatische tekst bij een bestaande klavierfantasie, een componist liet zich in een lieflijk instrumentaal rondo door liefdespoëzie inspireren. Het zuchtende verlangen naar de verre beminde, de liefde voor God, Bacchus of zelfs voor een vlo vonden in Pfff… op zeer gevarieerde wijze een muzikale en literaire uitweg. Daarbij bleven we niet in het verleden steken. De thematiek van de productie werd geactualiseerd door de bijdragen van Andries van Rossem, die de oude fortepiano met alle poten in de 21ste eeuw zette. Poëzie van o.a. Goethe, Petrarca en Tonnus Oosterhoff. Muziek van o.a. Carl Philipp Emanuel Bach,  Beethoven, Reichardt en Andries van Rossem (premières van Die wahre Art der Leidenschaft en Empfindungen). Uitvoerenden: Francine van der Heijden (17/11 en 28/11) en Dorien Verheijden (26/11 en 2/12), sopraan en Dirk Luijmes, fortepiano in Nijmegen, Rozendaal, Zutphen en Arnhem.

 

2005: Nijmeegse muziek uit heden en verleden. Op 26 juni 2005 gaf Dirk Luijmes een bijzonder concert in de St. Stevenskerk. In het kader van ‘Nijmegen 2000’ koos de bekende toetsenist voor louter muziek van Nijmeegse bodem. Deze muziek is nu ook op cd te verkrijgen. De oudste muziek die erop klinken komt is van de ‘Nijmeegse Mozart’ Ferdinand Hauff, die rond 1800 in de Keizerstad rondwandelde en ook een boekje wijdde aan het orgel in de Stevenskerk. Luijmes spoorde van hem een driedelige sonate op die hij vertolkt op de fortepiano. Een van Hauffs leerlingen was Georg Wilhelm Derx , die in 1801 te Nijmegen werd geboren en hier tot zijn dertigste aan de Waalse kerk werkte. Van een kleine eeuw later is de bewogen en energieke orgelmuziek van Hendrik de Vries, die destijds bekendheid genoot als organist van de Stevenskerk. Luijmes speelt twee werken van hem op het beroemde König-orgel. Op dit instrument vertolkt hij ook twee werken van een aimabele musicus die vele Nijmegenaren nog gekend hebben: pater Ben Kahmann. Kahmann was onder andere dirigent van het Nijmeegs Studentenkoor en organist van de Nebo. Luijmes kijkt op deze cd niet alleen terug naar het Nijmeegs verleden maar heeft ook oog  voor het heden. Van Berry van Berkum, onder meer bekend als docent aan De Lindenberg, speelt hij een recent werk voor harmonium en djembé: Terugval. Daarnaast schreef een andere Nijmegenaar, Nico Huijbregts speciaal voor deze gelegenheid Sisyphos voor harmonium.

 

Sterrenmuziek ‘Hoe klinkt de sterrenhemel… de harmonie der sferen?’. De spraakmakende Oostenrijkse kunstenaar Hermann Nitsch formuleerde de afgelopen decennia in diverse improvisaties mogelijke antwoorden op deze eeuwenoude vragen. Harmoniumspeler Dirk Luijmes reconstrueerde deze bijzondere ‘sterrenmeditaties’ en bracht ze (augustus 2005) in het donker, onder de blote (sterren)hemel tot klinken. De verstilde, kleurrijke muziek werd voorafgegaan door/ en afgesloten met een nachtwandeling door respectievelijk de bossen bij de Ginkelse heide en door de unieke uiterwaarden van de Rijn (Meinerswijk) en de Waal (Stadswaard).

 

 

 

2006:

Min of meer Mozart

Tijdens het Mozartjaar lieten sopraan Francine van der Heijden en fortepianist Dirk Luijmes in een bonte mengeling van poëzie, liederen en pianomuziek de jubilaris aan het woord terwijl ze ook ruim baan gaven aan 20ste- en 21ste-eeuwse dichters en componisten die zich door het Salzburgse genie lieten inspireren. Speciaal voor deze gelegenheid schreven Anneke Brassinga en haar jongere collega Rozalie Hirs gedichten óver Mozart, die ze beurtelings zelf voordroegen. Voor Nijhoff-liederen, een speciale Eine kleine Nachtmusik en kersverse muziek waarin Die Zauberflöte opduikt, tekenden de componisten Ivo van Emmerik (Amadé), Walter Hekster (Eine Kleine Nachtmusik für M.) en Hans Broekman. Een vrolijke hertaling van een Mozart-aria door Jan Rot, oudere gedichten van poëten als Gerrit Achterberg en Ida Gerhardt, liederen van het wonderkind zelf, sonatedelen, een muzikaal spelletje (met hulp van het publiek), … na tweeëneenhalve eeuw was Mozart nog springlevend. 

 

Dutch airlines

Medewerking aan cd Dutch airlines: waarop een groot aantal stukken die in Longen & Tongen-producties in première gingen.

 

2007:

De Psalmenpomp:

 

Hoewel Dirk Luijmes het afgelopen decennium er alles aan deed om het belegen imago van het harmonium bij te stellen, blijft het instrument te pas en te pas als ‘psalmenpomp’ te boek staan. Luijmes maakte daarop van de nood een deugd en bestelde met een knipoog naar die spottende bijnaam bij een aantal Nederlandse componisten een korte psalm. Dat leverde een oogst op van een reeks ontroerende, ironische en ongerijmde werkjes, die een fraai en pluriform panorama geven van de mogelijkheden van het instrument en hedendaagse compositiestijlen. De nieuwe psalmpjes werden afgewisseld met een aantal romantische en hedendaagse liederen, gezongen door sopraan Francine van der Heijden.

 

Premières van: Gilius van Bergeijk (Sept petites psaumes), Berry van Berkum (Psalm 10), Ruud van Eeten (In Paradisum), Ivo van Emmerik (Ohne Worte), Martin Fondse (Psalm 151a), Walter Hekster (Ps), Guus Janssen (Oortjespad; Genoeg), Piet Kee (Cervus), Joost Kleppe,  Hanna Kulenty (Preludium and Psalm), Roderik de Man (Pslm), Daan Manneke (Lecons ténèbres), Chiel Meijering (Boogie with the devil), Hoite Pruiksma (Ps 42- Het jachtseizoen is geopend), Andries van Rossem (Twee psalmen)en Wim de Ruiter (O Mensch’ erfreu dein Sünde…). En werken van Max Reger, Antonín Dvořák, 

 

 

Huiskamermuziek

De afgelopen eeuwen vond in de muziekwereld een enorme schaalvergroting plaats: concertzalen werden ruimer en ruimer, het instrumentarium werd opgevoerd en tegelijkertijd groeide (letterlijk en figuurlijk) de afstand tussen uitvoerenden en publiek. Hoog tijd, zo vond de Stichting Longen & Tongen, voor wat meer kleinschaligheid, voor concerten waarbij je de musici weer kunt horen ademen. Percussionist Arnold Marinissen en toetsenist Dirk Luijmes toverden daarom in de productie Huiskamermuziek een zevental huiskamers om tot miniconcertzaaltjes. Tussen de schuifdeuren was geen plaats voor een turbo-concertvleugel of grote trom, maar wel voor een speelgoedpiano, klokkenspel, spinet, bekkentjes en een reisharmonium. Het duo bespeelde daarnaast huis-, tuin- en keukeninstrumentarium, waaronder kamerplanten en een zingende zaag. Onder het motto ‘zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens’ koos het tweetal vooral stukken waarin op een of andere manier de tijd centraal stond.

 

Premières van: Andries van Rossem: Het Huisklokje; Dylan Lardelli: Isabelle’s song; Arnold Marinissen (met hulp van het publiek),  Werken van o.a. Monteverdi, Bach, Cage, Haydn in authentieke versies of anachronistische bewerkingen. 

 

2008: Blub, blub

 

Door heel de muziekgeschiedenis bruist, golft of sijpelt water. Jan Pieterszoon Sweelinck voer over de Rijn, Georg Friedrich Händel koos het ruime sop met vrolijke dansen, Camille Saint-Saëns hief een romantisch gondellied aan en ook Toru Takemitsu gebruikte het oerelement veelvuldig als inspiratiebron. Voor de Stichting Longen & Tongen doken blazer Marco Blaauw en toetsenist Dirk Luijmes in dit repertoire om uiteenlopende muziek uit heden en verleden boven water te halen. In hun programma deden zowel Neptunus als vissen van zich spreken, staat Karlheinz Stockhausen gebroederlijk naast Georg Philipp Telemann en waren de improvisaties wel eens aan de natte kant. De musici namen een (dubbel)trompet en een klavecimbel mee, maar ook aan water gerelateerde instrumenten, als een scheepsklavier, een klinkende schelp en ongehoorde aquafonen. Hoewel de concerten bijna vanzelfsprekend plaatsvonden óp het water – in de intieme ruimen van woon- en theaterschepen in Amsterdam, Arnhem, Nijmegen, Ooy en Zutphen  - liet Marco zijn zink evenmin thuis.

 

Muziek van Andries van Rossem première) John White (met hulp van het publiek), Sweelinck, Saint-Saëns, Takemitsu, Händel en Telemann.

 

2009 Luchtwegen Voor de jubileumproductie ‘Luchtwegen’ ging Longen & Tongen terug naar de locaties waar de stichting in 1999 begon: de Hollandse windmolens. In het concert wisselden luchtige en stormachtige klanken met hemelse muziek en molenliederen. Meesters als Bach, Debussy en Roussel kregen gezelschap van collegae Berry van Berkum, Andries van Rossem en Reza Namavar, die speciaal voor deze gelegenheid hun compositorische harten luchtten. Muziek voor en door uitvoerenden die hun instrument via lucht laten spreken. Molens in Nijmegen (3 en 4/10) Ede (10/10) en Arnhem (11/10)

 

2010 Hemels! Dat muziek verbonden is met ‘iets hogers’ voelt menigeen op zijn klompen aan. Oeroude  filosofen vonden al dat tonen en planeten met elkaar te maken hebben en aardse klanken een afspiegeling zijn van een universele ‘hemelse symfonie’. Ook nu nog hebben de hemellichamen volop uitstralingen in de muziek. Bijvoorbeeld bij de befaamde Duitse componist Karllheinz Stockhausen en bij zijn Estse collega Urmas Sisask. In de zomerproductie ‘Hemels’ richtte Longen & Tongen de telescoop op astrale klanken van dit tweetal én op nieuwe noten die de jonge componist Peter Harden voor deze productie schreef. Hun ‘hemelse’ muziek klonk onder meer dankzij een sopraan, de zangstem die het hoogst kan reiken; dankzij een trompet, traditioneel hét instrument van de engelen én dankzij de voix céleste van een harmonium. De uitvoerenden, Anja Kwakkestein, Marco Blaauw en Dirk Luijmes kregen gezelschap van Rob Verwer, die als beeldend kunstenaar zijn visie op de kosmische thematiek geeft. De performances vinden plaats onder de blote (sterren)hemel op een tijdstip dat de zon plaats maakt voor het duister, of  - voor de laatbloeiers - rond middernacht. Een inleidende avondwandeling brengt ons geleidelijk in hogere sferen. (Optredens in Bennekom, Arnhem en Nijmegen)

 

2012 Tongen en snaren Een harmonium – de psalmenpomp van weleer – samen met een strijkje… op papier lijkt het een stoffige en bedaarde combinatie voor slaapverwekkende salonmuziek.  De werkelijkheid is compleet anders: tenminste,  als we het hebben over de dialoog  die harmoniumspecialist Dirk Luijmes en de virtuoze strijkers Heleen Hulst, Emma Breedveld en Michael Stirling van Nieuw Amsterdams Peil aangingen.  Kersverse muziek van eigen bodem, waaronder ongehoorde werken van Eric Verbugt (Gedankenspiele) en Janco Verduin (De meerval ontraadseld),  gestoorde gammeligheid van Martijn Padding, rammelende bellen van Theo Loevendie én aanstekelijk Tsjechisch vuur van Antonin Dvorak…: snaren en tongen komen in de maximale trilstand. (Optredens in Nijmegen, Arnhem, Amsterdam en Doetinchem)

 

 

 

NAAR   HOMEPAGE                                                                                                                                                     TO HOMEPAGE

 

 

 

Foundation Longen & Tongen (Lungs & Tongues)

Dirk Luijmes established the Foundation Longen & Tongen in 1999, with the aim to organise special, varied projects around various keyboard instruments, mostly in connection with other art disciplines

 

1999: 

Dutch winds: Dutch winds was concentrated around a special keyboard instrument: the harmonium. Dirk Luijmes gave this instrument a new live by asking several contemporary composers to write new works for it. In this concert he collaborated with voice artist Jaap Blonk. The result was a new program with typical Dutch music and (sound) poetry.Dutch winds was divided in two parts. The first, more humorous one, was played in five windmills in Gelderland. The second, more serious one, in concert halls.On the programme there were new pieces of Willem Breuker, Gilius van Berge­ijk, Jaap Blonk, Hanna Kulen­ty, Alison Isadora, Immanuel Klein, Ivo van Emmerik, Peter Adriaansz and improvi­sations. Other performers were Joep Everts, percussion; Heleen de Witte, flute and piccolo; Christian Ansink, trombone; Alexei Pevzner/Rob Vermeulen, conducters. During the concerts in the halls the ‘Dutch’ sphere was achieved by parts of an old Dutch windmill movie (Stoere Werkers by Alex Roosdorp)

 

 

2000: 

Back to Bach: With Back to Bach the Foundation Longen & Tongen tried to give an original contribution to the Bach-year. Harpsichord music from the old master was coupled to contemporary comments in word, tone and pictures.Two famous Dutch poets, Tonnus Oosterhoff and Esther Jansma recited poems of Adriaan Roland Holst, Lars Gustaffson and Joseph Eyckmans and own work, specially written for this concert. Harpischordist Dirk Luijmes played Bach and contemporary reactions on his music from famous 20th century composers like Ligeti, Hindemith, Bartok en Kagel. The décor was made of six lino art prints around Bach’s Matthew passion, from Frenk van Heeswijk and three grafical works from Inez Fritschy, inspired by a fuge from Bach.

 

                                                                                         image004

    

2001: 

Ssst Our society is full of sounds. Planes, traffic, radio’s, disco music… in our noisy world the cry for silence is louder then ever before. In Sstwe discovered the space between sound and silence. A warm world, but sometimes also empty, scarring our full of hope. Dirk Luijmes played on the very soft member of the keyboard family: the clavichord. With music from silent era’s from Carl Philipp Emanuel Bach and Wolfang Amadeus Mozart. But also with silver contemporary answers from Louis Andriessen, John Cage and  Wim de Ruiter and one work written for this concert by Andries van Rossem. A master from the world of silence, mime player Roy Peters gave his view on several aspects of silence during the music. Ssst…was played from August till September  on special silent locations like monasteries and churches in and around Nijmegen

 

2002:

Dutch airlines: From January till March 2002 the Foundation Longen & Tongen organised four concerts with premieres of new harmonium pieces by Guus Janssen, Hans Koolmees, Wim de Ruiter, Rombout Willems, Michiel Braam (Holland) and Pertti Jalava (Finland) and the Dutch premiere of a piece by Edward Sielicki (Poland) performed by Dirk Luijmes.

 

                                                                                                                                                                                                                 dutcha

 

ECHO’s:  In the summer of  2002 Longues & Tongen organised some performances in Dutch museums. Around Johann Sebastian Bach’s Kunst der Fuge  harpsichord players Dirk and Johan Luijmes tried to discover the borders between music and other art disciplines. Music as sculpture, sculpture as music. Bach’s music was alternated with comments of the Dutch composer Andries van Rossem.

 

                                                                                                       

2003:

Harmonium Plus: The harmonium (reed organ) was for a very long time a neglected keyboard instrument. Nevertheless a few important composers did write interesting pieces for the French pressure harmonium. In four concerts in the summer of 2004 this instrument was ‘speaking’ with several other instruments, a soprano and electronics. Dirk Luijmes was playing together Rene Berman, cello, with Francine van der Heijden, soprano, with Arthur Schoonderwoerd, Erard and with Joep Everts, percussion. During Harmonium Plus there where world premieres of the following works:  Martin Fondse: Twister; Roderik de Man: Machina ex Deo; Daan Manneke: Archipel VI, Chiel Meijering: 4000 Winter Andries van Rossem: Tomberio Concerts in Arnhem, Apeldoorn, Nijmegen and Ressen.

 

2004:

Pfff…: In Pfff… soprano’s  Francine van der Heijden, Dorien Verheijden and fortepianist Dirk Luijmes returned to Germany in the 18th century. They made several cross overs between poetry and music in Sturm und Drang works of C.P.E. Bach, Reichardt and Beethoven. On the programme were songs, instrumental works inspired by poetry and texts inspired by music. In Pfff there where two interesting premieres with the fortepiano as a contemporary instrument: Andries van Rossem’s Die wahre Art der Leidenschaft and Empfindungen. Performances in November and December in Nijmegen, Rozendaal, Zutphen and Arnhem. 

 

 

2005: 

Nijmegen 2000. Music from the oldest city of the Netherlands: Nijmegen. Dirk Luijmes played old and new compositions made in the city from composers as Ferdinand Hauff, Henrik de Vries, Berry van Berkum and Nico Huijbregts. The music is also available on cd.

 

Music of the stars: A reconstruction of improvisations of the famous Austrian composer Hermann Nitsch, played by Dirk Luijmes, outside in the night near the rivers and the woods of Gelderland.

 

2006:

More or less Mozart

 

350 Years after Wolfgang Amadeus Mozart’s birth Longen & Tongen asked a few Dutch poets and composers to write new works around the composer. Anneke Brassinga and Rozalie Hirs made some Mozart-poems; Ivo van Emmerik wrote Amadé  for soprano and fortepiano; Walter Hekster: Eine kleine Nachtmusik für M. The new music was with older pieces from Hans Broekman and Mozart himself by Dirk Luijmes (fortepiano) and Francine van der Heijden (soprano). 

 

Dutch airlines

A new cd with Dutch harmonium music in cooperation with Longen & Tongen.

 

2007:

The psalm pump

 

The harmonium is still famous as the “psalm pump”. With this funny nickname in mind Dirk Luijmes asked a lot of composers to write ‘new psalms’f for his instrument. Premières: Gilius van Bergeijk (Sept petites psaumes), Berry van Berkum (Psalm 10), Ruud van Eeten (In Paradisum), Ivo van Emmerik (Ohne Worte), Martin Fondse (Psalm 151a), Walter Hekster (Ps), Guus Janssen (Oortjespad; Genoeg), Piet Kee (Cervus), Joost Kleppe,  Hanna Kulenty (Preludium and Psalm), Roderik de Man (Pslm), Daan Manneke (Lecons ténèbres), Chiel Meijering (Boogie with the devil), Hoite Pruiksma (Ps 42- “Het jachtseizoen is geopend”), Andries van Rossem (Twee psalmen)en Wim de Ruiter (O Mensch’ erfreu dein Sünde…).

 

Music at home

 

Arnold Marinissen (percussion) and Dirk Luijmes (keyboard instruments) changed some living rooms in small concert halls.

Of course there was no room for big instruments: the duo played very small instruments like a toy piano, a viriginal, penny whistles and instruments who belong at home: a knife, tea cups and flowers. Premières: Andries van Rossem: Het Huisklokje; Dylan Lardelli: Isabelle’s song. Also works from Monteverdi, Bach, Cage and Haydn. 

 

2008:

Blub, blub…

Marco Blaauw and Dirk Luijmes played water music on the water, on special ‘water’ instruments like the aquafoon, a boat piano and water bottles. Music by Andries van Rossem (première) John White, Sweelinck, Saint-Saëns, Takemitsu, Händel and Telemann.

 

2009 Air-music  Music about air by a flute, a soprano and harmonium in Dutch wind mills.

 

2010  Good Heaven! Music about stars played by night under the stars by a soprano, trumpet- harmoniumplayer.

 

2012 Tongues and Strings New and old music for harmonium and strings,